Jakie prawa przysługują osobie zatrzymanej przez Policję?

Zatrzymanie przez Policję jest faktycznym pozbawieniem wolności mimo braku wyroku sądowego. Z tego powodu tak ważna jest wiedza odnośnie uprawnień, jakie przysługują zatrzymanemu w tej nagłej i wysoce niekomfortowej dla niego sytuacji.

Po pierwsze zatrzymanemu przysługuje prawo do informacji. Należy go natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach, w tym w szczególności o prawie do skorzystania z pomocy adwokata, tłumacza, z dostępu do pierwszej pomocy medycznej, czy też o prawie do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania. Zatrzymany powinien być również wysłuchany.

Osoba zatrzymana ma prawo żądania kontaktu z adwokatem. Kontakt z profesjonalnym pełnomocnikiem musi zostać umożliwiony w sposób niezwłoczny w dostępnej w danej chwili formie (np. telefonicznej), a także poprzez bezpośrednią rozmowę. Tylko w wyjątkowych wypadkach zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy rozmowie obecny.

Osoba zatrzymana ma natychmiastowe prawo do sądu. Przysługuje jej bowiem zażalenie na zatrzymanie. W zażaleniu zatrzymany może się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania. Zażalenie może wnieść w imieniu zatrzymanego ustanowiony przez niego profesjonalny pełnomocnik. W razie uznania bezzasadności lub nielegalności zatrzymania sąd zarządza natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.

Zatrzymanie przez Policję nie może mieć charakteru trwałego. Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Ponadto zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania go do dyspozycji sądu nie doręczono mu postanowienia o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania.

Pamiętać należy, że ponowne zatrzymanie osoby podejrzanej na podstawie tych samych faktów i dowodów jest niedopuszczalne.

adw. Adam Krassowski